De overwinning

J. Bernlef

De overwinning speelt zich af binnen de muren van een kazerne. De hoofdpersoon, de soldaat B. is allerminst een heroïsche figuur. Hij heeft zich altijd verre proberen te houden van situaties, waarin zijn individualiteit in het gedrang zou kunnen komen, maar wanneer hij in militaire dienst moet, betekent dit de eerste duidelijke confrontatie van zijn `persoonlijkheid met een systeem. Hij bezwijkt en wint tegelijkertijd. Daarom draagt deze novelle de ondertitel `het verslag van een nederlaag. Want de gebeurtenissen, de dromen en de herinneringsflarden, die de soldaat B. tot zijn daad van opstand brengen, vertellen zowel van zijn revolte tegen iedere vorm van onderdrukking als van zijn angst voor de onderdrukkers. Op het moment dat hij het systeem doorbreekt is hij bang. Maar hij doorbreekt het! Het verhaal eindigt zoals het begonnen is. De `overwinning heeft geen blijvende waarde; ieder ogenblik kan de angst haar in een `nederlaag doen omslaan.